Kanal Yenileme Tedavisi Ne Zaman Gerekir?

Kanal tedavisi görmüş bir diş yıllar sonra yeniden ağrımaya başlayabilir. Hasta çoğu zaman bu dişin artık sorun çıkarmayacağını düşündüğü için şikayeti geç bildirir. Kanal yenileme tedavisi ne zaman gerekir sorusu tam olarak bu noktada gündeme gelir ve dişin çekilip çekilmeyeceği kararı buna bağlanır.

Bu yazıda yeniden tedavi kararının hangi bulgulara dayandığını anlatıyoruz. Ağrının niteliği, röntgende görülen iltihap odağı, eski dolgunun kalitesi ve dişin üzerindeki kaplamanın durumu ayrı ayrı değerlendirilir. Kanal yenileme tedavisi ne zaman gerekir diye araştıran bir hastanın, dişin kurtarılabilir olup olmadığını belirleyen ölçütleri de bilmesi işini kolaylaştırır.

Kanal yenileme tedavisi ne zaman gerekir?

Kanal yenileme tedavisi ne zaman gerekir sorusunun cevabı tek bir bulguya değil, birkaç işaretin bir araya gelmesine dayanır. Daha önce kanal tedavisi yapılmış dişte yeniden ağrı başlaması, diş etinde şişlik ya da apse görülmesi, röntgende kök ucunda karanlık bir alan oluşması ve eski kanal dolgusunun kanalı tam doldurmadığının görülmesi temel işaretlerdir.

• Tedavi görmüş dişte ısırınca ortaya çıkan ağrı sürüyorsa yeniden değerlendirme yapılır.
• Diş etinde tekrarlayan şişlik ya da fistül ağzı varsa iltihap devam ediyor demektir.
• Röntgende kök ucunda genişleyen karanlık alan varsa iyileşme olmamıştır.
• Eski dolgu kısa kalmışsa ya da kanalın bir kolu atlanmışsa yenileme gündeme gelir.

Bu bulguların hiçbiri tek başına kesin karar vermez. Kanal tedavisi görmüş bazı dişler röntgende yıllarca aynı görüntüyü verir ve hastada hiçbir şikayet yaratmaz. Karar verirken hastanın anlattığı şikayetle görüntüdeki tablo birlikte okunur, çünkü sessiz bir görüntü yanıltıcı olabildiği gibi eski bir iz de gereksiz tedaviye yol açabilir.

Kanal tedavisi neden başarısız olur?

En sık neden kanal sisteminin tamamının temizlenememesidir. Kök kanalları düz bir boru gibi değil, yan kolları ve kıvrımları olan bir ağ gibidir. Bu kolların birinde kalan bakteri, yıllar sonra yeniden çoğalarak kök ucunda iltihap yaratabilir. İkinci sık neden ise üst yapının sızdırmasıdır, yani dolgu ya da kaplama kenarından sızan tükürük kanalı yeniden kirletir. Kanal yenileme tedavisi ne zaman gerekir sorusunun arkasında çoğu zaman bu iki neden yatar.

Kırık bir kanal aleti, kanal içinde basamak oluşması ya da kök çatlağı da başarıyı düşüren nedenler arasındadır. Bu grupta yeniden tedavi şansı ayrı ayrı değerlendirilir. Kanal tedavisinin hangi durumlarda uygulandığını kanal tedavisi hangi durumlarda yapılır yazımızda anlattık, yenileme kararı da aynı zeminde verilir.

Yeniden tedavi mi diş çekimi mi tercih edilir?

Doğal dişi korumak her zaman ilk hedeftir. Kök yapısı sağlam, çevresindeki kemik yeterli ve diş üzerine sağlam bir üst yapı yapılabilecekse yeniden tedavi denenir. Kanal yenileme tedavisi ne zaman gerekir sorusunun pratikteki karşılığı, dişin hâlâ taşıyıcı olup olmadığıdır.

Kökte dikey çatlak varsa, kök çevresindeki kemik ileri derecede eridiyse ya da dişin üstünde tutunacak sağlam doku kalmadıysa çekim daha doğru bir karardır. Bu durumda boşluğun implantla kapatılması planlanır. Ataşehir’deki Diş İmplantı planlamasında çekim ve implant zamanlaması birlikte kurulur, böylece hasta iki ayrı karar arasında sıkışmaz.

Kanal yenileme tedavisi nasıl yapılır?

İşlem eski dolgunun çıkarılmasıyla başlar. Kanal içindeki dolgu maddesi özel aletlerle ve çözücülerle uzaklaştırılır, ardından kanal yeniden şekillendirilip dezenfekte edilir. Atlanan bir kanal kolu varsa bu aşamada bulunur. Ataşehir’deki Kanal Tedavisi uygulamasında bu aşama büyütme altında yapılır, çünkü gözle görülmeyen kollar başarıyı belirler.

Temizlik tamamlandıktan sonra kanal yeniden doldurulur ve diş üst yapıya hazırlanır. İşlem çoğu hastada iki seansta biter, iltihap yoğunsa arada ilaçlı bir bekleme dönemi konur. İlk kanal tedavisinin ne kadar sürdüğünü kanal tedavisi kaç dakika sürer yazımızda anlatmıştık, yenileme işlemi eski dolgunun sökülmesi nedeniyle daha uzun sürer.

Yeniden tedavi daha mı ağrılı olur?

Hastaların beklentisinin aksine yenileme işlemi ilk tedaviden daha ağrılı değildir. Uygulama lokal anestezi altında yapılır ve işlem sırasında hasta ağrı hissetmez. İşlem sonrasında birkaç gün süren hafif hassasiyet beklenir, bu hassasiyet iltihabın gerilemesiyle azalır. Ağrı giderek artıyorsa kontrol randevusu öne alınır.

Kanal yenileme tedavisinin başarı şansı nedir?

Yeniden tedavi, ilk tedaviye göre biraz daha düşük ama yine de yüksek bir başarı oranına sahiptir. Başarıyı belirleyen şey iltihabın büyüklüğü, kökün durumu ve üst yapının ne kadar iyi kapattığıdır. İyi kapatılmamış bir kaplamanın altında en iyi kanal tedavisi bile zamanla bozulur. Bu nedenle kanal yenileme tedavisi ne zaman gerekir sorusu yanıtlanırken üst yapının kalitesi de tabloya katılır.

Kanal yenileme tedavisi ne zaman gerekir sorusuna erken cevap veren hastalarda başarı şansı belirgin biçimde yüksektir. İltihap kemikte geniş bir alana yayılmadan yapılan yenileme, dişin uzun yıllar ağızda kalmasını sağlar. Bu yüzden tedavi görmüş dişteki yeni şikayetler beklemeye bırakılmamalıdır.

Yeniden tedavi sonrası nelere dikkat edilmeli?

İşlem bittikten sonra dişin üzerine kalıcı üst yapının zamanında yapılması gerekir. Geçici dolguyla uzun süre beklemek sızıntıya ve yeniden enfeksiyona yol açar. Kontrol röntgenleri ile kök ucundaki iyileşme izlenir, bu izleme çoğu hastada bir yıla yayılır. Kanal yenileme tedavisi ne zaman gerekir sorusunu soran hastaya bu takvim en baştan anlatılır.

• Kalıcı dolgu ya da kaplama hekimin verdiği sürede tamamlanır.
• Sert gıdalarla ısırma alışkanlığı tedavi biten dişte sınırlandırılır.
• Kontrol röntgenleri aksatılmaz, iyileşme ancak görüntüyle izlenir.
• Şişlik ya da artan ağrı olduğunda randevu beklenmeden klinik aranır.

Sigara iyileşme dokusunun beslenmesini bozduğu için bu dönemde önerilmez. Konunun ayrıntısını kanal tedavisi sonrası sigara içilir mi yazımızda ele aldık. Tedavi sonrası ağrının normal seyrini merak eden hastalar kanal tedavisi ağrısı kaç gün sürer yazımıza bakabilir.

Hangi dişte yenileme yerine cerrahi tercih edilir?

Kanal yoluyla ulaşılamayan durumlarda kök ucu cerrahisi gündeme gelir. Üzerinde sağlam bir kaplama bulunan, kanalına vidalı bir destek yerleştirilmiş ya da kanalında sökülemeyen bir engel olan dişlerde bu yol tercih edilir. İşlemde kök ucundaki iltihaplı doku ve kökün uç bölümü çıkarılır.

Bu tercih yenilemenin yerine geçen bir yöntem değil, ona alternatif bir yoldur. Karar dişin anatomisine ve önceki tedavinin durumuna göre verilir. Kanal yenileme tedavisi ne zaman gerekir sorusunun cevabında olduğu gibi burada da belirleyici olan hastanın şikayeti ile röntgen bulgusunun birlikte okunmasıdır.