İmplantlı Hastada Röntgen Çekilir mi?

Ağzında implant bulunan hastalar diş kontrolü ya da başka bir sağlık sorunu için görüntüleme istendiğinde tereddüt yaşar. Titanyum bir vidanın görüntülemeyi bozacağı ya da zarar göreceği düşüncesi yaygındır, bu yüzden implantlı hastada röntgen çekilir mi sorusu kliniğe en sık gelen sorulardan biridir. Endişenin kaynağı genellikle metal ile görüntüleme cihazları arasındaki ilişkinin yanlış bilinmesidir. Bu yazıda implantlı hastada röntgen çekilir mi sorusunu panoramik film, periapikal film ve tomografi başlıkları altında ayrı ayrı ele alıyoruz.

İmplantlı hastada röntgen çekilir mi?

Cevap net biçimde evet, implant varlığı röntgen çekimine engel değildir. Titanyum implantlar röntgen ışınından etkilenmez, görüntüde beyaz ve keskin sınırlı bir yapı olarak görünürler. Hekim zaten implantın kemikle ilişkisini görmek için düzenli aralıklarla film ister, yani görüntüleme implantlı hastada engel değil rutin takibin parçasıdır. İmplantlı hastada röntgen çekilir mi sorusunun cevabını film türlerine göre şöyle ayırabiliriz:

• Periapikal film tek implant çevresindeki kemiği ayrıntılı gösterir
• Panoramik film tüm çenenin ve varsa diğer implantların genel durumunu verir
• Konik ışınlı tomografi kemik hacmini üç boyutlu ölçer ve cerrahi planlamada kullanılır

Üçünün de implantlı hastada uygulanmasında sakınca yoktur, seçim hekimin ne görmek istediğine göre yapılır. Ataşehir kliniğimizde diş implantı takibinde bu görüntüleme yöntemleri vakanın ihtiyacına göre birlikte kullanılır.

İmplant röntgen görüntüsünde nasıl görünür?

Röntgen ışını metalden geçemediği için implant görüntüde parlak beyaz görünür, bu bir sorun değil beklenen bir durumdur. Hekim bu görüntüden implant çevresindeki kemik seviyesini, vida ile kemik arasındaki teması ve varsa iltihabi değişiklikleri okur. Metal implantın çevresinde ince bir gölgelenme oluşabilir, deneyimli hekim bunu yorumlamayı bilir. Görüntülemeyi yapan teknisyene ağzınızda implant olduğunu söylemek yine de faydalıdır, çünkü çekim açısı buna göre ayarlanabilir. İmplantlı hastada röntgen çekilir mi diye tereddüt edenlerin çoğu bu beyaz görüntüyü bir sorun sanır, oysa hekim için asıl bilgi implantın etrafındaki koyu renkli kemik dokusunun seviyesidir. Sağlıklı bir implantta vida ile kemik arasında boşluk görülmez, kemik seviyesi vidanın boyun kısmına yakın seyreder. Zamanla oluşan milimetrik değişiklikler ancak aynı açıyla çekilmiş filmlerin karşılaştırılmasıyla anlaşılır.

İmplant tedavisinin hangi aşamalarında röntgen çekilir?

İmplant tedavisinin her aşamasında görüntüleme kullanılır. Cerrahi öncesinde kemik yüksekliği ve genişliği ölçülür, cerrahi sonrasında vidanın konumu kontrol edilir, üst yapı takıldıktan sonra ise yılda bir kez kemik seviyesi izlenir. İmplantlı hastada röntgen çekilir mi sorusu bu yüzden tedavi bittikten sonra da güncelliğini korur, çünkü uzun dönem takip görüntüleme olmadan yapılamaz. Kemik seviyesindeki küçük değişiklikler erken fark edildiğinde basit önlemlerle durdurulabilir. Cerrahi sırasında da gerektiğinde film alınabilir, özellikle sinüs tabanına yakın çalışılan vakalarda ara kontrol güvenliği artırır. Üst yapı aşamasında çekilen film ise vida ile protez arasındaki oturumu gösterir, boşluk kalmışsa bu aşamada düzeltilir.

İmplant planlamasında tomografi neden gerekir?

Tomografi implant planlamasının temelidir, özellikle kemik hacmi sınırlı olan vakalarda üç boyutlu ölçüm şarttır. Sinüs boşluğuna ya da sinir kanalına yakın bölgelerde güvenli mesafe ancak tomografiyle hesaplanır. Bu ölçümler yetersiz kemik tespit edilirse tedavi planına kemik tozu ve sinüs kaldırma eklenir. Mevcut implantlı bir hastada da tomografi çekilebilir, implant görüntüde artefakt oluştursa bile hekim çevre dokuları değerlendirebilir.

İmplantlı hastada röntgen ile MR arasındaki fark nedir?

Röntgen ile manyetik rezonans farklı fizik ilkelerine dayanır ve hastaların kafası genellikle burada karışır. Röntgen iyonlaştırıcı ışın kullanır, manyetik rezonans ise güçlü manyetik alanla çalışır. Diş implantlarında kullanılan titanyum manyetik değildir, bu nedenle her iki yöntemde de implant güvenlidir. Konuyu ayrıntılı olarak implant varken MR çekilir mi yazımızda ele aldık, görüntüleme öncesi hekiminize implantınızı bildirmeniz her iki durumda da yeterlidir. Kısacası implantlı hastada röntgen çekilir mi sorusu kadar MR çekilir mi sorusunun cevabı da olumludur, iki yöntem de titanyum implant için güvenlidir.

Diş röntgeninde radyasyon dozu implantlı hasta için risk oluşturur mu?

Diş röntgenlerinde kullanılan ışın dozu oldukça düşüktür, dijital sistemlerde bu doz eski film sistemlerine göre daha da azalmıştır. Kurşun önlük ve tiroit koruyucu ile çekim yapıldığında maruz kalınan miktar günlük yaşamda doğal olarak alınan radyasyonun küçük bir kısmına denk gelir. Yine de gereksiz tekrar çekimlerden kaçınılır, hekim ancak klinik olarak gerekli gördüğünde film ister. Hamilelik durumunda çekim mümkünse ertelenir, zorunlu hallerde ek koruma önlemleriyle yapılır. İmplantlı hastada röntgen çekilir mi sorusunun altında çoğu zaman radyasyon endişesi yatar, ancak dijital diş filmlerinde doz oldukça sınırlıdır. Bir uçak yolculuğunda alınan doğal ışın miktarı bile karşılaştırma yapıldığında bu değerlere yakındır.

İmplant takibinde röntgen ne sıklıkla tekrarlanır?

Görüntüleme sıklığı hastanın risk durumuna göre belirlenir. Sorunsuz ilerleyen vakalarda yılda bir kontrol filmi çoğu zaman yeterlidir, diş eti sorunu ya da kemik kaybı öyküsü olan hastalarda aralık kısaltılır. Ağrı, şişlik veya implantta hareket hissi gibi bir şikâyet varsa beklenmeden film çekilir. İmplantlı hastada röntgen çekilir mi sorusunun pratikteki karşılığı da budur, çekilir ve düzenli aralıklarla çekilmesi implantın ömrünü uzatır. Takip filmleri aynı cihaz ve benzer açıyla çekildiğinde karşılaştırma daha güvenilir olur, bu yüzden mümkünse takibin aynı klinikte sürdürülmesi önerilir. Özetlemek gerekirse implantlı hastada röntgen çekilir mi sorusunun cevabı hem tedavi sırasında hem yıllar sonra aynıdır, görüntüleme implantın güvenliği için bir engel değil, en önemli takip aracıdır.