Kaplama Dişlerde Koku Neden Olur?

Sabah aynanın karşısına geçtiğinde ağzından hoş olmayan bir koku geldiğini fark ettin ve suçluyu bir türlü bulamıyor musun? Diş fırçalamak, gargara, sakız… hiçbiri kalıcı bir çözüm sağlamıyorsa sorun kaplamalardan kaynaklanıyor olabilir. Kaplama diş kokusu, sanılanın aksine yalnızca hijyen eksikliğiyle açıklanamaz. Kaplamanın diş etine oturuş biçiminden materyalin yaşına, alttaki dişin durumundan tükürük pH’ına kadar birçok etken devrede.

İyi haber şu ki bu kokunun kaynağı çoğu zaman düzeltilebilir. Önce nedenini doğru okumak gerekiyor.

Kaplama dişten neden koku gelir?

Ağızdaki kötü kokunun yaklaşık %85-90’ı ağız içi kaynaklıdır ve anaerob bakterilerin ürettiği uçucu sülfür bileşiklerinden gelir. Kaplama diş söz konusu olduğunda bu bakteriler için ekstra saklanma alanları oluşabilir. Kaplamanın diş etiyle buluştuğu kenar hattı, taşkın veya eksik bir sınır, uyumsuz temas noktaları… hepsi mikrobik plağın yerleşmesine zemin hazırlar ve kaplama diş kokusu şikayetini tetikler.

Yani koku, kaplamanın kendisinden değil çevresindeki mikro boşluklarda üreyen bakterilerden yayılır. Porselen ya da zirkonyum yüzeyler pürüzsüzdür, koku tutmaz. Sorun daha çok arayüzlerde başlar.

Kaplama kenarındaki sızıntı ne anlama gelir?

Kaplamanın diş dokusuyla birleştiği hattaki en ufak açıklık, ağız sıvılarının içeri sızmasına yol açar. Buna klinik dilde “marjinal sızıntı” denir. Yıllar geçtikçe simantasyon materyali yaşlanır, ısı değişimleriyle mikro çatlaklar oluşur ve bakteri sızmaya başlar.

Kokuyu tetikleyen tipik durumlar şunlardır:

• Kaplama kenarının diş eti çekilmesi sonucu açığa çıkması
• Yapıştırıcı simanın zamanla çözünmesi
• Kaplamanın taşkın bitirilmiş olması ve diş etini iterek cep oluşturması
• Alttaki dişte gelişen kaplama altı çürük

Bu sorunlar özellikle 7-10 yıl üzeri kaplamalarda daha sık görülür. Kokuya diş eti kanaması veya hassasiyet de eşlik ediyorsa muayene şart.

Diş eti iltihabı kokuya nasıl yol açar?

Kaplamanın etrafındaki diş eti, doğru fırçalama ve ara yüz temizliği yapılmadığında iltihaplanır. Kızarık, şiş, hafif dokunuşta kanayan diş etleri kötü kokunun en yaygın nedenlerinden biridir. İltihap dokusundan salgılanan sıvı ve bakteri artıkları, ağızda metalik veya çürük yumurta benzeri bir koku bırakabilir.

Diş etinin kaplamayla buluştuğu bölgede ip kullanmayı ihmal edenlerde bu tablo çok daha hızlı gelişir. Günde bir kez diş ipi ve gerekiyorsa ara yüz fırçası kullanmak, kokunun büyük kısmını daha ilk haftada azaltır.

Kaplama altındaki diş çürüyebilir mi?

Evet, ve bu koku sebeplerinin en sinsi olanıdır. Kaplama sağlam görünse bile altındaki doğal diş, kenar sızıntısı yoluyla giren bakterilerden çürüyebilir. Çürüyen doku fermente olduğunda ortaya çıkan koku belirgindir ve gargarayla geçmez.

Bu nedenle 6 ayda bir kontrol muayenesi ve gerektiğinde radyografi önemlidir. Konuyu detaylı ele alan kaplama dişin çıkarılması sürecine ilişkin bilgiye de göz atabilirsin.

Eski veya uyumsuz kaplama kokuya neden olur mu?

Metal destekli eski kaplamalarda metal iyonlarının oksidasyonu ağızda hafif bir tat ve koku bırakabilir. Ayrıca kaplamanın ısırma yüksekliği doğru ayarlanmadıysa çiğneme sırasında yiyecek sıkışması artar. Sıkışan besin artıkları saatler içinde fermente olur ve kaplama diş kokusu için kalıcı bir kaynak hâline gelir.

Günümüz malzemelerinden zirkonyum kaplama ve Emax kaplama gibi metalsiz seçenekler, hem estetik hem de biyouyum açısından koku riskini azaltır. Ancak malzemenin cinsinden bağımsız olarak asıl belirleyici, laboratuvar işçiliğinin hassasiyeti ve klinikteki oturtma kalitesidir.

Kaplama diş kokusundan nasıl kurtulunur?

Kaplama diş kokusunu ortadan kaldırmak için önce kaynağı doğru tespit etmek gerekir. Muayenede kaplama kenarları, diş eti sağlığı ve alttaki diş dokusu değerlendirilir. Buna göre izlenecek yol farklılaşır.

1. Diş taşı ve plak temizliği yapılır, diş eti iltihabı tedavi edilir.
2. Kaplama kenarında sızıntı varsa yenileme kararı alınır.
3. Alttaki dişte çürük tespit edilirse kaplama çıkarılıp diş restore edilir.
4. Ev bakımı yeniden düzenlenir: gece dahil günde iki kez fırçalama, diş ipi ve gerekirse su jeti.

Bu adımların çoğu birkaç seansta tamamlanır. Kokunun kaplamayla ilgili olmadığı, sinüzit veya reflü gibi sistemik nedenlerden geldiği durumlarda ise ilgili uzmana yönlendirme yapılır.

Kokuyu önlemek için evde ne yapmalı?

Kaplama sonrası hijyen, doğal dişe göre biraz daha titiz olmalı. Yumuşak kıllı fırçayla 45 derece açıyla diş eti kenarına yönelen dairesel hareketler, mikrobik plağı en aza indirir. Diş ipini kaplamanın altına yaslayarak C harfi biçiminde geçirmek, ara yüzdeki gıda artıklarını uzaklaştırır ve kaplama diş kokusu riskini belirgin şekilde düşürür.

Alkolsüz bir gargara ağız florasını daha az bozar. Ağız kuruluğu kokuyu artırdığından gün içinde bol su içmek de fark yaratır. Kaplamalarının ömrünü uzatmak isteyenler için kaplamaların ne kadar dayandığına dair rehberimiz yol gösterici olabilir.

Ne zaman dişhekimine başvurmalı?

Fırçalama ve ip kullanımına rağmen bir haftadan uzun süren koku, kaplama kenarında hassasiyet, sıcak-soğuk teması sırasında sızlama veya diş etinden kanama varsa profesyonel değerlendirme şart. Erken müdahale hem kaplamayı hem de altındaki doğal dişi kurtarabilir.

Genç Dental olarak Ataşehir’de kaplama diş kokusunun nedenini belirleyen ayrıntılı muayene ve gerektiğinde diş kaplama yenileme hizmeti sunuyoruz. Ücretsiz muayene için iletişime geçebilirsin.