Şeffaf Plakla Neler Yiyip İçilir?

Şeffaf plak tedavisine başlayan hastaların ilk sorduğu şeylerden biri günlük beslenme düzeninin nasıl değişeceğidir. Plakların çıkarılabilir olması büyük bir konfor sağlar, ancak bu serbestlik yanlış anlaşıldığında tedavi süresi uzayabilir. Şeffaf plakla neler yiyip içilir sorusu bu yüzden sadece bir merak değil, tedavinin başarısını doğrudan etkileyen bir konudur. Bu yazıda şeffaf plakla neler yiyip içilir sorusunu plak ağızdayken ve çıkarıldığında olmak üzere iki ayrı durumda ele alıyoruz.

Şeffaf plakla neler yiyip içilir?

Kural aslında tek cümleyle özetlenir, plaklar ağızdayken yalnız su içilir, yemek yemek için plaklar çıkarılır. Su dışındaki her içecek ve tüm katı gıdalar plak çıkarıldıktan sonra tüketilir. Bu ayrım hem plakların şeffaflığını korur hem de altta kalan şeker ve asidin dişe zarar vermesini engeller. Şeffaf plakla neler yiyip içilir sorusunun cevabı pratikte şu üç başlıkta toplanır:

• Plak ağızdayken yalnızca oda sıcaklığında ya da soğuk su içilir
• Plak çıkarıldığında normal beslenme düzeni sürer, özel bir yasak yoktur
• Yemekten sonra dişler fırçalanır ya da en azından ağız çalkalanır, sonra plak yeniden takılır

Bu üç başlık dışında ayrıca kaçınılması iyi olan birkaç alışkanlık vardır, bunları aşağıda ayrı ayrı açıklıyoruz. Kliniğimizde invisalign şeffaf plak tedavisine başlayan her hastaya bu düzen ilk randevuda yazılı olarak anlatılır.

Şeffaf plak takılıyken neden yemek yenmez?

Plaklar ince termoplastik malzemeden üretilir ve çiğneme kuvvetine dayanacak şekilde tasarlanmamıştır. Sert bir lokma plağın çatlamasına ya da deforme olmasına yol açabilir, bu da tedavi planının aksamasına neden olur. Ayrıca yemek artıkları plak ile diş arasında sıkışır, bu ortam çürük ve diş eti iltihabı için elverişli hâle gelir. Sıcak içecekler ise malzemeyi yumuşatarak plağın diş üzerindeki hassas oturuşunu bozar, bu yüzden çay ve kahve plak çıkarılmadan içilmez. Bu nedenle şeffaf plakla neler yiyip içilir sorusunun cevabı plak ağızdayken çok dar, plak çıkarıldığında ise oldukça geniştir. Plağı çıkarmadan yemek yemeye çalışmak hem malzemeye hem dişe zarar verir, üstelik plağın diş üzerindeki baskısı yemek sırasında dengesiz dağıldığı için istenmeyen hareketlere de yol açabilir.

Şeffaf plak takılıyken su dışında ne içilebilir?

Su bu tedavide tek serbest içecektir ve bol su tüketmek ağız kuruluğunu da azaltır. Şekerli ya da asitli içecekler plak altında kaldığında dişle temas süresi uzar, çürük riski normalden yüksek olur. Şeffaf plakla neler yiyip içilir sorusunu içecekler açısından düşünürken şu ayrımı hatırlamak yeterlidir, renk veren veya şeker içeren her şey plak çıkarıldıktan sonra içilir. Sıcak içecekler ayrıca malzemeyi etkilediği için ılık ya da soğuk tüketim tercih edilir. Gazlı içecekler ayrıca asit içerdiği için plak altında kaldığında mine yüzeyini zayıflatır.

Şeffaf plak kahve ve çaydan renklenir mi?

Kahve, siyah çay, kırmızı şarap ve kola gibi koyu renkli içecekler plakların matlaşmasına neden olabilir. Bu içecekler plak çıkarıldıktan sonra içildiğinde bile dişte renklenme bırakabilir, o yüzden ardından su ile ağız çalkalamak iyi bir alışkanlıktır. Tedavi sonunda genel bir renk açma isteği oluşursa diş beyazlatma seçenekleri hekimle ayrıca değerlendirilir.

Şeffaf plak çıkarıldığında beslenmede kısıtlama var mı?

Plak çıkarıldığında beslenme konusunda özel bir kısıtlama yoktur, hasta normal düzeninde yemek yiyebilir. Önemli olan yemek sonrasında dişleri fırçalamadan plağı geri takmamaktır, çünkü plak yüzeyde kalan artıkları dişe kapatır. Dışarıdayken fırça bulunmuyorsa ağzı bol suyla çalkalamak geçici bir çözüm sağlar. Günde iki öğün yerine sık aralıklarla atıştırmak, plağın gerekli süre kadar ağızda kalmasını zorlaştırır, bu yüzden öğün düzeni tedaviyi kolaylaştırır. Şeffaf plakla neler yiyip içilir sorusuna verilecek en kısa cevap da budur, plak çıktığında mutfak serbesttir ancak saat işlemeye devam eder. Yemek süresini uzatmamak, plağın günlük hedef süresini tutturmayı kolaylaştırır.

Hangi yiyecekler şeffaf plak tedavisini zorlaştırır?

Bazı gıdalar plak takılı olmasa bile tedavi sürecini zorlaştırır. Çok sert kabuklu yemişler ve buz çiğnemek dişlere binen kuvveti artırır, yapışkan şekerlemeler ise ataşman denilen küçük tutucuların çevresinde birikir. Lifli ve iri parçalı gıdalar ataşmanların arasına sıkışarak temizliği zorlaştırabilir. Bunlardan tamamen kaçınmak şart değildir, ancak küçük parçalara bölerek yemek ve sonrasında iyi temizlik yapmak tedavinin planlandığı gibi ilerlemesini sağlar. Şeffaf plakla neler yiyip içilir listesinde bu gıdalar yasak değil, dikkat gerektiren grup olarak yer alır.

Şeffaf plakla yeme düzeni günlük takip süresini nasıl etkiler?

Plakların günde yaklaşık yirmi iki saat ağızda kalması gerekir, yani yemek ve fırçalama için ayrılan süre iki saati aşmamalıdır. Bu hesap tutmadığında dişlerin planlanan hareketi gecikir ve tedavi uzar. Şeffaf plakla neler yiyip içilir sorusunun asıl önemi burada ortaya çıkar, çünkü sık atıştırma alışkanlığı plağı gereğinden fazla ağız dışında bırakır. Günlük takip için telefon hatırlatıcısı kurmak ve plak kutusunu yanında taşımak pratik iki çözümdür, şeffaf plak günde kaç saat takılır yazımızda bu süreyi ayrıntılı anlattık.

Şeffaf plak yemekten sonra nasıl temizlenir?

Plak çıkarıldıktan sonra dişlerin fırçalanması kadar plağın kendisinin temizlenmesi de önemlidir. Ilık suyla durulamak ve yumuşak fırçayla nazikçe temizlemek çoğu zaman yeterlidir, sıcak su plağı deforme edeceği için kullanılmaz. Renklenme ve koku oluşmaması için plak takılmadan önce dişlerin temiz olduğundan emin olunmalıdır. Bu bakım düzeninin ayrıntılarını şeffaf plak nasıl temizlenir yazımızda bulabilirsiniz, düzenli bakım hem plağın şeffaflığını hem de ağız sağlığını korur. Özetlemek gerekirse şeffaf plakla neler yiyip içilir sorusunun cevabı basit bir düzene dayanır, plak ağızdayken su, plak çıkınca normal beslenme ve her seferinde temizlik.