Çocuklarda Diş Taşı Olur mu?

Diş taşı çoğu ailede yetişkinlere özgü bir sorun sanılır. Oysa çocuk muayenelerinde alt ön dişlerin arkasında sertleşmiş birikinti görmek hiç de nadir değildir. Çocuklarda diş taşı olur mu sorusu bu yüzden pedodonti randevularında sık sorulan başlıklardan biridir.

Bu yazıda diş taşının çocuklarda nasıl oluştuğunu, hangi belirtilerle fark edildiğini ve temizliğinin yetişkinlerden hangi noktalarda ayrıldığını anlatıyoruz. Çocuklarda diş taşı olur mu diye araştıran bir ebeveynin, sorunun kaynağındaki fırçalama alışkanlığını ve beslenme düzenini de birlikte değerlendirmesi gerekir. Erken fark edilen tablo çoğu çocukta tek randevuda çözülür.

Çocuklarda diş taşı olur mu?

Çocuklarda diş taşı olur mu sorusunun cevabı evettir. Diş taşı, dişin üzerinde biriken yumuşak bakteri plağının tükürükteki minerallerle sertleşmesiyle oluşur. Bu süreç yaşa bağlı değildir, plağın yeterince temizlenmediği her ağızda işler. Süt dişlerinde ve yeni sürmüş daimi dişlerde de aynı şekilde görülür.

• En sık alt ön dişlerin dil tarafında ve üst azı dişlerin yanak yüzünde görülür.
• Fırçalamanın yetersiz kaldığı bölgelerde birikinti birkaç haftada sertleşir.
• Ağız solunumu yapan çocuklarda ön bölgede kuruma nedeniyle birikim hızlanır.
• Ortodontik apareyi olan çocuklarda temizlik zorlaştığı için risk artar.

Diş taşının kendisi ağrı yapmaz, bu yüzden aile çoğu zaman fark etmez. Asıl sorun, taşın yüzeyinin pürüzlü olması ve üzerinde daha fazla bakteri barındırmasıdır. Bu birikim diş etini sürekli tahriş eder ve zamanla kanama ile şişlik tablosu ortaya çıkar. Çocuklarda diş taşı olur mu sorusu bu nedenle tek başına değil, diş eti sağlığıyla birlikte değerlendirilir.

Çocukta diş taşı hangi belirtilerle fark edilir?

İlk belirti çoğunlukla fırçalarken görülen kanamadır. Aile bunu fırçanın sert olmasına bağlar ve fırçalamayı azaltır, oysa bu davranış tabloyu ağırlaştırır. Diş etinin kızarık ve hafif şiş olması, ağız kokusunun düzelmemesi ve dişlerin dip kısmında sarımsı bir şeridin görülmesi diğer işaretlerdir.

Süt dişlerinde renk değişimi her zaman diş taşı anlamına gelmez. Bazı gıdalar ve demir şurubu kullanımı yüzeyde koyu lekeler bırakır, bunlar temizlikle çıkar. Çocuklarda diş taşı olur mu sorusunun cevabını ararken lekeyle sertleşmiş birikintiyi ayırmak gerekir, çünkü ikisinin tedavisi farklıdır ve leke çoğu zaman evde düzelen bir sorundur. Çocuklarda ağız kokusunun nedenlerini çocuklarda ağız kokusu neden olur yazımızda ayrıca anlattık.

Çocukta diş taşı temizliği nasıl yapılır?

Temizlik yetişkinlerdekiyle aynı mantıkla yapılır ancak süre kısa tutulur ve çocuğun uyumuna göre bölünür. Ultrasonik uçla yapılan temizlikte su ve titreşim kullanılır, dişin kendisi kazınmaz. İşlem ağrısızdır, çocuğa önce alet tanıtılır ve ses ile su hissi denenerek kaygı azaltılır.

Temizlik sonrasında yüzeyler cilalanır, böylece plağın yeniden tutunması güçleşir ve çocuğun fırçalaması kolaylaşır. Ataşehir’deki Çocuk Diş Hekimi randevusunda işlem öncesi çocuğa ne yapılacağı adım adım anlatılır. Çocuklarda diş taşı olur mu sorusunu soran ailelere temizliğin tek seansta bittiği en baştan söylenir.

Diş taşı temizliği süt dişine zarar verir mi?

Vermez. Ultrasonik temizlik mine yüzeyini kazımaz, yalnız sertleşmiş birikintiyi kırarak uzaklaştırır. Çocuklarda işlem gücü daha düşük ayarda kullanılır. İşlem sonrasında birkaç saat hafif hassasiyet olabilir, bu durum kendiliğinden geçer ve özel bir bakım gerektirmez. Aynı gün normal beslenmeye dönülür, yalnız çok sıcak ve çok soğuk gıdalar birkaç saat ertelenir.

Diş taşı çocukta neden hızlı birikir?

En büyük etken fırçalama kalitesidir. Çocuklar çoğunlukla ön yüzeyleri fırçalar, iç yüzeyler ve azı dişlerin çiğneme yüzleri atlanır. Sekiz yaşına kadar el becerisi tam gelişmediği için ebeveynin fırçalamayı tamamlaması gerekir. Çocuk kendi fırçalamasını yaptıktan sonra ebeveynin kısa bir kontrol turu atması, atlanan yüzeylerin temiz kalmasını sağlayan en basit yöntemdir.

• Fırçalama sonrası iç yüzeyler ebeveyn tarafından kontrol edilir.
• Şekerli içecekler öğün aralarında değil, öğünle birlikte verilir.
• Yatmadan sonra süt ya da meyve suyu verilmesinden kaçınılır.
• Diş ipi kullanımı dişler temas etmeye başladığında devreye girer.

Beslenme düzeni de tabloyu doğrudan etkiler. Gün boyunca sık aralıklarla şekerli gıda tüketen çocukta plak sürekli beslenir ve tükürüğün ağzı toparlamasına fırsat kalmaz. Öğün sayısını azaltmak, tatlı tüketimini ana öğünle birleştirmek ve aralarda su içirmek bu döngüyü kırar. Flor uygulamasının bu süreçteki yerini çocuklarda flor uygulaması yazımızda ele aldık.

Diş taşı temizlenmezse ne olur?

Temizlenmeyen diş taşı diş etini kalıcı olarak tahriş eder. Çocuklarda diş eti hastalığı yetişkinlerdeki kadar hızlı ilerlemez, ancak kanama ve şişlik yerleşik hale gelir. Çocuk kanayan bölgeyi fırçalamaktan kaçındığı için birikim o bölgede daha da artar ve döngü kendini besler. Uzun vadede diş eti çekilmesi ve süt dişinin erken kaybı gündeme gelebilir.

Süt dişinin zamanından önce kaybı yer kaybına yol açar ve daimi dişin sürmesi zorlaşır. Bu durumda ortodontik değerlendirme gerekir ve gerekirse yer tutucu planlanır. Diş teli tedavisinin zamanlamasını çocuklarda diş teli ne zaman takılır yazımızda anlattık. Diş eti tablosu belirginse Ataşehir’deki Diş Eti Tedavisi planı çocuğa uyarlanarak uygulanır.

Diş taşı çocuklarda ne sıklıkla kontrol edilmeli?

Altı ayda bir yapılan rutin kontroller çoğu çocukta yeterlidir. Bu randevularda hem çürük hem birikinti değerlendirilir ve fırçalama becerisi gözden geçirilir. Apareyi olan ya da ağız solunumu yapan çocuklarda aralık üç aya indirilebilir. Kontrol sıklığını çocuğun risk düzeyi belirler, bu yüzden her çocuğa aynı takvim verilmez.

Çocuklarda diş taşı olur mu sorusunun pratikteki karşılığı, düzenli kontrole gelen çocukta bu tablonun büyümeden çözülmesidir. Erken fark edilen birikinti kısa bir seansla temizlenir, geciken tablo ise hem daha uzun sürer hem çocuğun tedaviye uyumunu zorlaştırır.