Lamine Diş Kaplama Kimlere Yapılır?

Lamine diş kaplama kimlere yapılır sorusunun kısa cevabı şu: ön dişlerinde renk, şekil, boşluk veya hafif çarpıklık sorunu olan, diş yapısı büyük ölçüde sağlam ve diş eti sağlıklı olan kişilere. Yani lamine, eksik dişi tamamlayan bir tedavi değil. Var olan dişin görünümünü düzelten estetik bir çözüm. Bu ayrımı baştan koymak gerekiyor, çünkü kliniğe gelen hastaların bir kısmı laminenin her sorunu çözeceğini düşünüyor.

Oysa bazı hastalarda önce başka bir tedavi tamamlanmalı, bazılarında ise dişi çevreleyen daha güçlü bir kaplama çok daha uzun ömürlü olur. Genç Dental’de lamine diş kaplama kimlere yapılır sorusunu ağız içi muayene ve röntgen sonrasında yanıtlıyoruz. Aşağıda uygun aday profilini, tedavinin ertelendiği durumları, kaç dişe uygulandığını ve sürecin nasıl ilerlediğini sırayla anlattık.

Lamine diş kaplama nedir?

Lamine kaplama, dişin yalnızca ön yüzeyine yapıştırılan ince porselen tabakadır. Kalınlığı genellikle yarım milimetre civarındadır, bu yüzden yaprak porselen adıyla da bilinir. Klasik kaplamada diş her yönden küçültülür. Lamine kaplama uygulamasında ise dokunulan bölge yalnızca ön yüzeydir ve çoğu vakada mineden çok az miktar alınır.

Porselen ışığı doğal mine gibi geçirdiği için sonuç yapay durmaz. Malzemenin bir diğer avantajı renk almamasıdır. Çay, kahve ve sigara porselenin kendisini sarartmaz. Porselenin bu iki özelliği, lamine diş kaplama kimlere yapılır sorusunun cevabını da belirliyor: tutunacağı sağlam bir mine şart. Kompozit malzemeyle yapılan uygulamalar ise zamanla renk değiştirebilir, iki yöntemin farkını kompozit lamine yazımızda ayrıntılı anlattık.

Lamine diş kaplama kimlere yapılır?

Uygun adayı belirleyen şey tek bir şikayet değil, dişin genel durumu. Lamine ince bir porselen tabaka olduğu için tutunma gücünü altındaki mineden alır. Bu nedenle dişin sağlam, diş etinin iltihapsız ve kapanışın dengeli olması gerekir. Bu üç koşul sağlandığında lamine diş kaplama kimlere yapılır sorusunun cevabı dört ana grupta toplanıyor:

• Beyazlatmayla açılmayan kalıcı renklenmeler. Antibiyotik kaynaklı lekeler, florozis izleri ve kanal tedavisi sonrası kararan dişler.
• Kırık, aşınmış veya kısa görünen ön dişler. Kenar kırıkları ve gülerken kısa kalan kesici dişler.
• Ön dişler arasındaki boşluk. Özellikle iki üst kesici arasındaki diastema.
• Hafif çapraşıklık ve dönük dişler. Birkaç milimetrelik hizasızlıklar.

Bu dört grubun ortak noktası şu: sorun dişin görünümünde, taşıyıcı yapısında değil. Diş kırılmış ama kökü ve gövdesi duruyorsa, rengi bozulmuş ama dokusu sağlamsa lamine iş görür. Buna karşılık diş büyük ölçüde madde kaybetmişse ince porselen tabakanın tutunacağı zemin kalmaz.

Muayenede bu dört başlığı tek tek değerlendiriyoruz, çünkü bir hastada iki grup birlikte görülebiliyor. Örneğin hem kalıcı renklenme hem küçük bir boşluk varsa plan ikisini aynı anda çözecek şekilde kurulur. Şimdi grupları ayrı ayrı açalım.

Beyazlatmayla açılmayan renklenmelere lamine yapılır mı?

Bazı renklenmeler dişin yüzeyinde değil yapısının içindedir. Antibiyotik kaynaklı kalıcı lekeler, florozis izleri ve kanal tedavisi sonrası kararan tek diş bu gruba girer. Bu tür durumlarda diş beyazlatma istenen sonucu vermez, çünkü beyazlatma jeli yapısal lekeyi yeterince açamaz. Lamine kaplama rengi doğrudan kapattığı için burada gerçek bir çözüm sunar. Bu grup, lamine diş kaplama kimlere yapılır sorusuna verilen en net cevap sayılır, çünkü alternatif yöntemler renklenmeyi kapatamıyor. Tek dişte renk farkı varsa komşu dişlerle uyum ayrıca planlanır.

Kırık veya aşınmış ön dişe lamine yapılır mı?

Küçük kırıklar, kenar aşınmaları ve gülerken kısa görünen kesici dişler lamine için tipik endikasyonlardır. Porselen tabaka dişin boyunu ve kenar formunu yeniden kurar. Burada tek şart, altta kalan diş dokusunun kaplamayı taşıyacak kadar sağlam olmasıdır. Aşınmanın nedeni diş sıkmaysa önce o alışkanlık kontrol altına alınır, yoksa yeni yüzey de aynı yükle karşılaşır.

Diş arası boşluk lamine ile kapatılır mı?

Özellikle iki üst kesici arasındaki boşluk, yani diastema, lamine ile kapatılabilir. Boşluk çok geniş değilse porselenin genişliği hesaplanarak simetrik bir gülüş elde edilir. Burada dikkat edilen nokta, boşluğu kapatırken dişin doğal genişlik oranını korumaktır. Aksi halde dişler olduğundan geniş görünür. Boşluk fazlaysa ortodontik tedavi daha doğru bir başlangıç olur.

Çapraşık dişlere lamine yapılır mı?

Dişlerdeki hafif dönüklük veya birkaç milimetrelik hizasızlık lamine ile görsel olarak düzeltilebilir. Bu yönteme klinik dilde anlık ortodonti benzetmesi yapılır, ancak dişlerin gerçek pozisyonu değişmez, sadece görünen yüzey hizalanır. Çapraşıklık belirginse dişleri gerçekten hareket ettiren bir tedavi gerekir. Aksi halde geride kalan dişi kapatmak için porselen kalınlaştırılır ve sonuç kabarık durur.

Lamine kaplama kimlere yapılmaz?

Lamine diş kaplama kimlere yapılır sorusunun diğer yarısı da bu. Bazı hastalarda tedavi hemen uygulanmaz, önce zemin hazırlanır. Bazılarında ise lamine hiç tercih edilmez ve dişi çevreleyen bir kaplamaya geçilir. Tedaviyi erteleten veya yöntem değiştiren üç ana durum var:

• Aktif çürük ve diş eti hastalığı. Kanayan, çekilmiş bir diş etinin üzerine estetik uygulama yapılmaz.
• Belirgin çapraşıklık ve kapanış bozukluğu. Dişler ciddi biçimde düzensizse önce ortodonti gerekir.
• Aşırı madde kaybı ve kırılganlık. Geniş dolgulu veya kanal tedavisi görmüş dişlerde lamine yeterli desteği bulamaz.

Bu üç durumun hiçbiri kalıcı engel değil. Diş eti tedavisi tamamlandıktan, ortodonti bittikten veya doğru kaplama türü seçildikten sonra hastanın estetik beklentisi yine karşılanır. Yalnızca sıra değişir, çünkü sağlam olmayan bir zemine yapılan estetik uygulama kısa ömürlü olur. Kısacası lamine diş kaplama kimlere yapılır sorusunun cevabı zamana bağlı olarak değişebiliyor.

Çürük veya diş eti hastalığı varken lamine yapılır mı?

İltihaplı diş etinin üzerine lamine yapılmaz, çünkü doku iyileştikçe diş eti seviyesi değişir ve kaplamanın kenar uyumu bozulur. Önce çürükler temizlenir, diş eti tedavisi tamamlanır ve doku sağlığı yerine gelir. Gece diş sıkan veya gıcırdatan hastalarda ise porselen kırılma riski taşır, bu hastalarda koruyucu gece plağı tedavi planının ayrılmaz parçasıdır. Büyümesi tamamlanmamış genç hastalarda da tedavi ertelenir, çünkü diş eti seviyesi ve çene gelişimi henüz oturmamıştır.

Lamine yerine zirkonyum ne zaman seçilir?

Lamine yapıştırma gücünü mineden alır. Diş çok fazla madde kaybetmişse, geniş dolgularla doluysa veya kanal tedavisi görüp kırılganlaştıysa ince porselen tabaka yeterli desteği bulamaz. Bu vakalarda dişi her yönden çevreleyen bir zirkonyum kaplama hem daha dayanıklı hem de daha uzun ömürlü olur. Arka bölgedeki çiğneme dişlerinde de tercih genellikle çevreleyen kaplamadır, çünkü oradaki yük ön bölgeye göre çok daha yüksektir.

Kaç dişe lamine yapılır?

Lamine diş kaplama kimlere yapılır sorusu netleştikten sonra sıra diş sayısına geliyor ve bu, muayenede en sık sorulanlardan biri. Cevap gülerken kaç dişin göründüğüne bağlı. Bazı hastada üst çenede altı diş yeterlidir, bazı hastada gülüş çizgisi daha geniş olduğu için sekiz veya on dişe ihtiyaç duyulur. Tek bir dişe lamine yapılan durumlar da vardır, örneğin kanal tedavisi sonrası kararan tek bir kesici diş.

Diş sayısına karar verirken iki ölçüte bakıyoruz. Birincisi renk uyumu: komşu dişlerle arasında fark kalacaksa o dişler de plana dahil edilir. İkincisi simetri: sağ ve sol taraftaki eş dişlerin birlikte ele alınması sonucun doğal görünmesini sağlar. Gereğinden fazla dişe müdahale etmek ise doğru bir yaklaşım değil, sağlam dişe dokunmamak esastır.

Lamine diş kaplama kimlere yapılır, nasıl karar verilir?

Karar tek bir bakışla verilmiyor. Diş etinin durumu, mine kalınlığı, mevcut dolgular ve alt çeneyle kapanış ilişkisi birlikte değerlendirilir. Lamine diş kaplama kimlere yapılır sorusunu muayene etmeden yanıtlamak bu yüzden mümkün değil. Süreç şu sırayla işliyor:

1. Muayene ve röntgen. Diş eti sağlığı, mine kalınlığı, mevcut dolgular ve kapanış ilişkisi değerlendirilir.
2. Planlama ve prova. Ölçü alınır, dijital planlama yapılır ve istenirse geçici mockup ile sonuç ağızda önceden gösterilir.
3. Hazırlık. Gerekiyorsa mineden çok az miktar alınır, gerekmiyorsa hiç aşındırılmaz.
4. Yapıştırma. Porselen laminalar özel bağlayıcı ile sabitlenir ve kenar uyumu kontrol edilir.

İşlem lokal anestezi altında yapılır, sonrasında birkaç gün süren hafif hassasiyet olağandır ve kendiliğinden geçer. Provada sonucu beğenmeyen hasta kalıcı işleme geçmeden değişiklik isteyebilir, planın bu aşamada esnek olması tedavinin en önemli avantajlarından biri.

Lamine kaplama ne kadar dayanır?

Porselen laminalar doğru endikasyonda ve düzenli bakımla on yılın üzerinde kullanılabilir. Süreyi belirleyen üç şey var: ağız bakımı, diş sıkma alışkanlığının kontrol altında olması ve sert cisim ısırma gibi zorlayıcı alışkanlıkların bırakılması. Dayanıklılık aynı zamanda lamine diş kaplama kimlere yapılır kararının baştan doğru verilmiş olmasına bağlı, çünkü uygun olmayan dişe yapılan uygulama erken sorun çıkarır. Kaplamanın yerinden çıkması nadir bir durum, nedenlerini ve yapılması gerekenleri lamine diş düşer mi yazımızda ele aldık.

Bakım rutini karmaşık değil. Günde iki kez fırçalama, diş arası temizliği ve yılda bir kontrol çoğu hasta için yeterli. Ceviz veya buz kırmak, tırnak yemek, kalemin ucunu ısırmak gibi alışkanlıklar ise porselenin kenarını zorlar. Diş eti sağlığı da doğrudan görünümü etkiler: çekilme başladığında kaplamanın sınırı görünür hale gelir, bu yüzden diş eti kontrolleri atlanmamalı.

Özetle, lamine diş kaplama kimlere yapılır sorusunun cevabı hastanın diş yapısında ve beklentisinde saklı. Ön bölgede estetik sorunu olan, dişleri sağlam ve diş eti sağlıklı hastalarda tedavi çok iyi sonuç verir. Diş eti tedavisi, ortodonti veya daha güçlü bir kaplama gerektiren durumlarda ise doğru olan, uygun tedaviyi önce tamamlamaktır. Hangi grupta olduğunuzu netleştirmek yarım saatlik bir değerlendirmeyle mümkün.